غده تیروئید یکی از مهمترین غدد بدن است که در قسمت جلوی گردن و درست زیر حنجره قرار دارد. این غده به شکل پروانه بوده و با تولید هورمونهای تیروئیدی، نقش مهمی در تنظیم سوختوساز بدن، ضربان قلب، دمای بدن، سطح انرژی، عملکرد مغز، رشد و بسیاری از فعالیتهای حیاتی ایفا میکند.
تیروئید چیست ؟
تیروئید چیست و چه زمانی باید آزمایش تیروئید انجام دهیم؟
غده تیروئید یکی از مهمترین غدد بدن است که در قسمت جلوی گردن و درست زیر حنجره قرار دارد. این غده به شکل پروانه بوده و با تولید هورمونهای تیروئیدی، نقش مهمی در تنظیم سوختوساز بدن، ضربان قلب، دمای بدن، سطح انرژی، عملکرد مغز، رشد و بسیاری از فعالیتهای حیاتی ایفا میکند.
هرگونه اختلال در عملکرد تیروئید میتواند بر سلامت عمومی فرد تأثیر بگذارد و باعث بروز علائم مختلفی شود. خوشبختانه بسیاری از بیماریهای تیروئید با انجام آزمایشهای ساده خون قابل تشخیص هستند.
وظیفه تیروئید در بدن چیست؟
تیروئید هورمونهای T4 (تیروکسین) و T3 (ترییدوتیرونین) را تولید میکند. میزان تولید این هورمونها توسط هورمون TSH که از غده هیپوفیز ترشح میشود کنترل میگردد.
این هورمونها در تنظیم موارد زیر نقش دارند:
* تولید انرژی در سلولها
* کنترل وزن بدن
* تنظیم ضربان قلب
* حفظ دمای طبیعی بدن
* سلامت پوست و مو
* عملکرد مغز و حافظه
* رشد کودکان و نوجوانان
* سلامت باروری و بارداری
کمکاری تیروئید چیست؟
در کمکاری تیروئید، غده تیروئید هورمون کافی تولید نمیکند. این بیماری در زنان شایعتر بوده و اغلب به دلیل بیماری خودایمنی هاشیموتو ایجاد میشود.
علائم شایع کمکاری تیروئید
* خستگی و بیحالی
* افزایش وزن بدون علت مشخص
* یبوست
* خشکی پوست
* ریزش مو
* احساس سرما
* خوابآلودگی
* افسردگی یا کاهش تمرکز
* نامنظمی قاعدگی
پرکاری تیروئید چیست؟
در پرکاری تیروئید، هورمونهای تیروئیدی بیش از حد طبیعی تولید میشوند. بیماری گریوز یکی از شایعترین علل این اختلال است.
علائم شایع پرکاری تیروئید
* تپش قلب
* کاهش وزن با وجود اشتهای مناسب
* اضطراب و بیقراری
* لرزش دستها
* تعریق زیاد
* عدم تحمل گرما
* بیخوابی
* ضعف عضلانی
* بیرونزدگی چشمها در برخی بیماران
چه زمانی باید آزمایش تیروئید انجام دهیم؟
در صورت وجود هر یک از شرایط زیر، انجام آزمایشهای تیروئید توصیه میشود:
* خستگی طولانیمدت و بدون علت مشخص
* افزایش یا کاهش غیرطبیعی وزن
* ریزش موی شدید
* تپش قلب یا آریتمی
* وجود گواتر یا بزرگی گردن
* ناباروری یا سقط مکرر
* نامنظمی قاعدگی
* سابقه خانوادگی بیماری تیروئید
* بارداری یا برنامهریزی برای بارداری
* ابتلا به بیماریهای خودایمنی مانند دیابت نوع یک یا لوپوس
مهمترین آزمایشهای تیروئید
TSH
حساسترین آزمایش برای ارزیابی عملکرد تیروئید و معمولاً اولین تست درخواستشده توسط پزشک است.
Free T4
میزان هورمون آزاد تیروکسین را اندازهگیری میکند و به تشخیص کمکاری یا پرکاری تیروئید کمک میکند.
Free T3
در بررسی برخی موارد پرکاری تیروئید اهمیت ویژهای دارد.
Anti-TPO
برای تشخیص بیماریهای خودایمنی تیروئید بهویژه هاشیموتو استفاده میشود.
Anti-Tg
در برخی بیماریهای خودایمنی و پیگیری بیماران تیروئیدی کاربرد دارد.
TRAb
برای تشخیص و پیگیری بیماری گریوز استفاده میشود.
آیا برای آزمایش تیروئید باید ناشتا باشیم؟
در اکثر موارد، آزمایشهای تیروئید نیاز به ناشتایی ندارند. با این حال، بهتر است در زمان پذیرش، مصرف داروهای تیروئید، مکملها و بهویژه مکملهای حاوی بیوتین به مسئول پذیرش یا نمونهگیر اطلاع داده شود.
سخن پایانی
بیماریهای تیروئید از شایعترین اختلالات غدد درونریز هستند و در صورت تشخیص بهموقع، در اکثر موارد بهخوبی قابل کنترل و درمان میباشند. اگر دچار علائمی مانند خستگی مزمن، تغییرات وزن، ریزش مو، تپش قلب یا مشکلات قاعدگی هستید، مشورت با پزشک و انجام آزمایشهای تیروئید میتواند به تشخیص سریعتر و درمان مناسب کمک کند.
آزمایشگاه آریا با بهرهگیری از تجهیزات پیشرفته و کنترل کیفیت مستمر، آماده انجام انواع آزمایشهای تخصصی تیروئید و بیماریهای خودایمنی مرتبط میباشد.
بیشتر بدانید:
تیروئید چیست و چه وظیفهای در بدن دارد؟
TSH چیست و چگونه تفسیر میشود؟
کمکاری تیروئید؛ علائم، علل، تشخیص و درمان
پرکاری تیروئید؛ علائم، علل، تشخیص و درمان
ندول تیروئید؛ آیا هر ندول تیروئید سرطان است؟
تیروئید در بارداری؛ چرا بررسی عملکرد تیروئید برای سلامت مادر و جنین اهمیت دارد؟